
Ülkedeki emlak piyasasındaki durumu değerlendirmek gerekirse şunu söyleyebiliriz: Bulgaristan gayri menkul piyasasındaki gelişmeler, doruğa ulaştı. Fiyatlardan söz ederken ilk defa “üst sınır” terimi kullanılmaya başladı. Alıcılar, gösterdikleri fiyatlardan yüksek fiyattan emlak satın almayı reddediyor, ki bu durum satıcıların tutumunda da değişikliğe yol açıyor. Son 2 ayda arz, talebi % 50 oranında aştı. Ülke genelinde emlak fiyatları metre kare üzerinden 913 avro iken, Sofya’da ortalama fiyat 1100 avro kadar.
Ülkedeki emlak piyasasındaki durumu değerlendirmek gerekirse şunu söyleyebiliriz: Bulgaristan gayri menkul piyasasındaki gelişmeler, doruğa ulaştı. Fiyatlardan söz ederken ilk defa “üst sınır” terimi kullanılmaya başladı. Alıcılar, gösterdikleri fiyatlardan yüksek fiyattan emlak satın almayı reddediyor, ki bu durum satıcıların tutumunda da değişikliğe yol açıyor. Son 2 ayda arz, talebi % 50 oranında aştı. Ülke genelinde emlak fiyatları metre kare üzerinden 913 avro iken, Sofya’da ortalama fiyat 1100 avro kadar.
Önde giden emlakçılara göre yeni bir eğilim izleniyor. Fiyatların artık son 6 yıllık dönemde izlenen hızlı tempo ile artmaması bekleniyor, satışlar gittikçe yavaş gerçekleşiyor, muamelelerin sayısı azalıyor.
Bağımsız araştırma kuruluşu Industry Watch uzmanı Krasen Yotov, emlak piyasasındaki gelişmeleri şöyle yorumladı: “Konut fiyat artışının 4 yıl boyunca %30 oranında artması normal bir durum değil. Bu hızla bundan 3-4 yıl sonra Sofya’da konutlar, Londra’dakilerden pahalı olacak. Biz, fiyat artışının bu yıl değilse, önümüzdeki yılda yavaşlamasını bekliyoruz.”
Piyasada izlenen yeni eğilimler, iki ek faktörün etkisi ile de güçleniyor. Bu faktörler yatırım amaçlı alımlardaki düşüş ve satışa çıkarılan yeni ev sayısının artışıdır. Bu taşınmazlar, son yıllarda spekülatif amaçla satın alındı ve fiyatları artık haddine ulaştı.
Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine göz atacak olursak Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Romanya’da örneğin alıcının verdiği paranın karşılığında tamamlanmış bir ev teslim aldığını göreceğiz, oysa Bulgaristan’da tamamlama işlemleri evin fiyatını daha %10-20 oranında artırıyor.
Diğer yandan ülkemizde gayri menkul fiyatlarının Avro bölgesine göre düşük olduğu söyleniyor. Bir örnek daha: Budapeşte’de en pahalı daireler, metre kare için yaklaşık 4000 avro üzerinden satılıyorsa, Sofya fiyatlar açısından Avrupa’nın gelişmiş ekonomileri peşindedir. Buna rağmen yabancı yatırımcılar, paralarını Romanya’ya değil, Bulgaristan’a yatırmayı tercih ediyorlar. Romanya’da piyasanın ve nüfusun alım gücünün de daha büyük olduğunun malum iken bu durum neden kaynaklanıyor sorusunun cevabı şöyle: Bulgaristan’da inşaat arazilerinin fiyatları önemli ölçüde düşüktür, satış fiyatları ise artıştadır.
“Adres” emlak şirketi Yürütüm Müdürü Katya Tsenova konu ile ilgili şunları söyledi: “Yatırımcıların arazi alımlarına olan ilgisi her şeye rağmen azalmıyor. ABD’nde başlayan ve birtakım Avrupa ülkesini de etkileyen ipotek krizi, deneyim ve kaynak sahibi olup kazandıran yatırım imkanları arayan yatırımcıları ülkemize itti. Bunun sonucu büyük çaplı projelerin sayısında ciddi artış kaydedildi. Daha küçük şirketlerin piyasanın haricinde kalmasını bekliyoruz.”
Aynı şirkette Pazarlama Müdürü olan Diana Georgieva ise şu yorumu yaptı:
“Taşınmaz mal piyasası, ekonomide izlenen eğilimlerden ayrı olarak ele alınamaz. Piyasadaki durum ekonomik süreçlere sıkı sıkıya bağlıdır. İpotek kredisi fazilerinin artması sonucu doğal olarak yatırım amacı ile satın alınan konutların sayısı azalıyor.”
Bütün bu gelişmeler karşısında emlak piyasasında olup bitenlerin patlamak üzere olan bir balon mudur acaba sorusu beliriyor. Bu sorunun cevabını “Açık Toplum” kuruluşunda ekonomi uzmanı olan Georgi Stoev veriyor:
“ABD’nde yılın başında izlenen gelişmelerin ülkemizde de yaşanacağını düşünmüyorum. Bu anlamda gayri menkul mal piyasasında çöküş beklenmiyor”.